"Το κρυφό σχολειό"
Στα 400 χρόνια σκλαβιάς οι Τούρκοι θα δημιουργούν συνεχώς όλο και σκληρότερα μέτρα με σκοπό όχι μόνο την σωματική αλλά και την ψυχική αποδυνάμωση του Ελληνικού λαού. Κάτι το οποίο στις μέρες μας αμφισβητείται είναι η ύπαρξη «κρυφών σχολειών». Εύκολα μπορεί να γίνει κατανοητό πως εφόσον απαγορεύτηκε στους Έλληνες και να ομιλούν την γλώσσα τους αλλά και να πιστεύουν στην θρησκεία τους θα ήταν αδύνατον να κρατήσουν αυτά τα δύο μετά την απελευθέρωση κι ύστερα από 400 χρόνια σκλαβιάς. Η Ελληνική γλώσσα επιτρέπεται λοιπόν να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένες μονάχα περιοχές ενώ ιστορικώς αναφέρεται πως σε μερικές περιοχές οι Τούρκοι έκοβαν τις γλώσσες όσων δεν μιλούσαν Τούρκικά! Επομένως είναι αυτονόητο πως Κρυφά σχολειά υπήρξαν και απλώς είναι ιστορικώς αδύνατο να γνωρίζουμε ακριβώς πως ήταν. Η παράδοση θέλει στην αρχή έστω, τα Κρυφά Σχολειά να έχουν ως δάσκαλους παπάδες και μοναχούς. Με αυτό αποδεικνύεται η θέση και ο ρόλος της εκκλησίας τους σκοτεινούς αυτούς χρόνους.
4 - ο Φεγγαράκι μου λαμπρό αποτελεί ένα δημοτικό παιδικό τραγούδι, άρρηκτα συνδεδεμένο με την περίοδο της τουρκοκρατίας και το κρυφό σχολειό. Η ελληνική λαογραφία αναφέρει ότι τα παιδιά τραγουδούσαν το συγκεκριμένο τραγούδι κατά τη διάρκεια της νύχτας πηγαίνοντας προς το Κρυφό Σχολειό. Η μελωδία βασίζεται στο γαλλικό τραγούδι «Ah! Vous dirais-je Maman», που δημοσιεύθηκε το 1761.
